دستگاه تصفیه آب
مواد شیمیایی
یکی از رایج ترین سوال ها در زمینه رسوب زدایی از تجهیزات تصفیه آب این است که آیا امکان استفاده از جوهر نمک بجای اسید دیسکلر هست یا نه؟ شباهت ظاهری این دو ماده باعث شده است در بسیاری از کاربردهای صنعتی به اشتباه به جای یکدیگر استفاده شوند . این دوماده گرچه شباهت هایی از نظر ظاهر دارند و هردو دارای خاصیت اسیدیته هستند ولی تفاوت دیسکلر و جوهر نمک شامل فرمولاسیون، کاربرد، ایمنی و خورندگی است.
اسید دیسکلر معمولا در مصارف صنعتی حساس استفاده میشود چرا که دارای فرمولاسیون کنترل شده و ترکیبات محافظ سطوح میباشد. ولی جوهر نمک که یک اسید قوی و خورنده است، قدرت بالایی در حل رسوبات آهکی دارد.
دیسکلر ترکیبی از چند ماده اسیدی مانند اسید سیتریک، فسفریک و اسید کلریدریک با غلظت کنترل شده است که در فرمول آنها افزودنی های خاص مثل بازدارنده های خوردگی و سورفکتانت ها نیز وجود دارد. اسید کلریدریک به طور کلی برای حذف رسوبات آهکی و کلسیمی و عواملی که باعث سختی آب میشود، کاربرد دارد. مزیت استفاده از دیسکلر آسیب کمتر به سطوح و جلوگیری از خوردگی است.
حذف رسوبات از تجهیزات آبی و گرمایی مثل دیگ بخار و پکیج
پاک کنندگی و افزایش کارایی تجهیزات تصفیه آب مثل ممبران
استفاده در صنایع مختلف مثل صنایع غذایی و استخرها
جوهر نمک یا اسید هیدروکلریک یک اسید معدنی بسیار قوی با شکل ظاهری بدون رنگ و بویی تند است که معمولا برای حل کردن رسوبات کربناتی و آهکی استفاده میشود. این ماده بخاطر دارا بودن خاصیت اسیدی قوی میتواند لایه های ضخیم و سفت رسوب، زنگ زدگی و جرم های معدنی را سریعا تجزیه کند و به همین دلیل برای کاربردهایی مثل جرم گیری کاشی و سرامیک، نظافت خانگی، رفع انسداد لوله های فاضلاب و تمیز کاری تجهیزات در صنایع به صورت محدود استفاده میشود.
اگرچه این دو ماده برای رسوب زدایی و تمیز کنندگی استفاده میشوند ولی از چند منظر تفاوت هایی دارند که آن ها را در استفاده و کاربرد از یک دیگر متمایز میکند. در ادامه به صورت دقیق تفاوت ان ها را بررسی میکنیم.
جوهرنمک همان اسید هیدروکلریک خالص با خاصیت خورندگی بالا و بدون ساختار محافظ است. در مقابل دیسکلر، علاوه بر اسید شامل افزودنی های کنترلی برای حفاظت از تجهیزات نیز هست
جوهرنمک به دلیل ph پایین به سرعت و بصورت تهاجمی با رسوبات برخورد میکند که همین مسئله میتواند باعث خوردگی شدید فلزات و نازک شدن دیواره لوله ها شود. ولی دیسکلر ها معمولا فرآیند رسوب زدایی را به تدریح و بدون آسیب به ساختار فلز انجام میدهند.
کاربرد این دو ماده وابسته به نوع سیستم و حساسیت آن است. جوهر نمک بیشتر برای نظافت عمومی و جرم گیری سطوح استفاده میشود. دیسکلر برای رسوب زدایی از تجهیزات گران قیمت و حساس طراحی شده است.
جوهر نمک به دلیل بخارات خورنده خطرات بیشتری برای چشم، پوست و حتی سیستم تنفسی انسان دارد و استفاده بدون تجهیزات ایمنی توصیه نمیشود. دیسکلرها اگرچه دارای خاصیت اسیدی هستند اما بخارات کمتری دارند و ریسک خطر سلامتی را کاهش میدهند.
اسید دیسکلر بخاطر ترکیبات خاص حفاظتی، قیمت بالاتری دارد ولی به دلیل داشتن خاصیت عدم خوردگی و آسیب رسانی، در طولانی مدت هزینه های تعمیر و تعویض قطعات را به حداقل میرساند.
دیسکلرها عموما در دماهای بالا، عملکرد بهتری دارند و در دستگاه هایی مثل دیگ بخار و سیستم های گرمایشی که دمای بالایی دارند استفاده میشوند. در طرف دیگر جوهر نمک به خاصر اسیدیته زیاد میتواند در هر دمایی رسوبات را از بین ببرد. البته باید توجه داشت در دماهای بسیار بالا ممکن است خطر آفرین باشد.
دیسکلرها خصوصا آن هایی که از اسیدهای آلی تشکیل شده اند یا مهار کننده های سازگار با محیط زیست دارند پس از استفاده و واکنش با رسوبات معمولا به ترکیبات کم خطر تبدیل میشوند و اثر منفی کمتری روی محیط زیست دارند. اما جوهر نمک ها به عنوان اسید قوی اگر بدون خنثی سازی وارد چرخه آبی و محیط زیست شوند، تهدیدی برای اکوسیستم محسوب میشوند.
معمولا دیسکلرها به میزان مشخص و با رقیق سازی استفاده میشوند. نحوه استفاده از آن ها به صورت چرخش در سیستم یا به صورت خیساندن میباشد. جوهرنمک بیشتر به صورت خالص یا با درصد پایینی رقیق کننده استفاده میشوند. همچنین باید در مورد زمان و میزان مصرف آن توجه داشت چرا که استفاده زیاد باعث تخریب ساختار میشود.
دیسکلر ها معمولا واکنش خطرناکی در ترکیب با سایر مواد ندارند ولی ترکیب آن ها با مواد قلیایی میتواند عواقبی به دنبال داشته باشد. در مقابل جوهر نمک ها بسیار واکنش پذیر هستند و در ترکیب با موادی مانند وایتکس گاز سمی کلر تولید میکند که برای سلامتی بسیار خطرناک است.
جمع بندی
اگرچه هر دو ماده اسید دیسکلر و جوهر نمک دارای خاصیت اسیدی و رسوب زدایی هستند ولی تفاوت هایی از نظر ترکیبات سازنده، اثرگذاری و ایمنی دارند. در زمان خرید اسید دیسکلر و یا جوهر نمک باید نیاز و کاربرد مدنظر را شناسایی و بهترین گزینه را انتخاب کنیم. در صورت حساس بودن سیستم یا تجهیزات و همچنین نیاز به حفظ سلامت و پایداری بهتر است از دیسکلر استفاده کرد. در مقابل جوهر نمک با خاصیت اسیدیته قوی واکنش سریعی دارد ولی میتواند باعث آسیب و خوردگی تجهیزات شود.